Ứng dụng vẽ ngày nay có thể tự dọn bản phác thành nét sạch, tự đổ màu nền phẳng theo nét, tự chọn đúng mái tóc của nhân vật và phóng một bức nhỏ lên khổ in. Đây là những khâu tẻ nhạt nhất của vẽ minh hoạ, và dùng tốt thì bạn có thêm hàng giờ cho phần sáng tối, màu, chi tiết. Dùng ẩu thì bạn nhận về nét mất đậm nhạt, màu tràn ra ngoài, tóc bị cắt cụt, và một bức tranh trông giống tranh của mọi người khác.
Bài này đi theo từng chức năng: chuẩn bị đầu vào thế nào để máy làm đúng, soi kết quả ở đâu, sửa tay chỗ nào. Phần sau bàn khi nào việc dùng AI chuyển thành vẽ hộ, một quy trình mẫu, và những rủi ro ít người để ý. Tên chức năng đổi theo từng ứng dụng và từng bản cập nhật, nên bài nói theo loại việc; kiểm lại trong phiên bản bạn đang dùng.
Những việc AI đang làm được trong ứng dụng vẽ
Bảng dưới gom các nhóm chức năng có AI thường gặp trong ứng dụng vẽ và chỉnh ảnh. Không phải ứng dụng nào cũng có đủ, và chất lượng khác nhau nhiều.
| Chức năng | Làm gì | Khi nào hữu ích | Điều cần soi lại |
|---|---|---|---|
| Dọn nét phác | Biến nét phác nhiều đường thành một nét sạch | Bản phác đã đúng hình, chỉ cần nét gọn | Mất nét đậm nhạt, góc gấp bị bo tròn, đường bị nối sai |
| Tách nét khỏi ảnh giấy | Bỏ nền giấy, giữ lại nét chì hoặc mực | Vẽ phác trên giấy rồi tô màu trên máy | Nét chì mảnh bị mất, vết bẩn bị giữ lại |
| Tô màu nền theo nét | Tự đổ màu phẳng vào các vùng kín | Tô nền cho tranh nhiều vùng nhỏ | Khe hở, vùng tô tràn, màu đều không theo ánh sáng |
| Chọn vùng thông minh | Tự chọn một đối tượng: người, tóc, vật | Tách nhân vật khỏi nền để chỉnh riêng | Mép tóc, ngón tay, vùng mờ |
| Phóng to ảnh | Tăng điểm ảnh, làm mịn | Tranh vẽ nhỏ cần in lớn hơn | Tự thêm chi tiết lạ, làm mất vân cọ |
| Tạo hoặc điền vùng từ mô tả | Vẽ thêm phần nền hoặc thay một vùng theo câu lệnh | Phác nhanh ý tưởng nền | Chi tiết vô lý, thẩm mỹ lệch hẳn phần tay vẽ |
Nhìn bảng này sẽ thấy hai nhóm khác nhau rõ. Nhóm đầu, từ dọn nét đến chọn vùng, làm thay những thao tác cơ học trên hình bạn đã quyết định. Nhóm cuối, tạo hoặc điền vùng, đưa ra những quyết định hình ảnh mới mà bạn chưa hề vẽ. Bài này tập trung vào nhóm đầu: dùng sao cho ra việc, và soi lỗi ở đâu. Câu hỏi rộng hơn về việc tranh có AI hỗ trợ còn là tác phẩm của mình đến mức nào được bàn trong danh mục sáng tác cùng AI của trang.
Dọn nét bằng AI: chuẩn bị bản phác để máy dọn đúng
Chức năng dọn nét đoán đường nào là đường chính giữa một đám nét phác. Bản phác càng rõ ý, máy đoán càng đúng. Các bước dưới đây giúp bạn có kết quả cần sửa ít nhất.
- Chốt hình trước khi dọn. Máy chỉ làm gọn nét, không sửa được tỉ lệ sai. Lật ngang, thu nhỏ, kiểm hình xong mới dọn.
- Đậm hoá đường chính. Trên một lớp riêng, tô đậm hơn những đường bạn chắc chắn muốn giữ, để máy phân biệt với nét thăm dò.
- Khép kín những vùng sẽ tô màu. Đường viền áo, tóc, mặt nên nối liền. Chỗ hở trên nét sẽ thành chỗ tràn màu ở bước sau.
- Dọn từng vùng, không dọn cả tranh một lần. Vùng tóc, vùng mặt, vùng tay có độ phức tạp khác nhau; dọn riêng cho phép chỉnh mức độ phù hợp.
- So kết quả với bản phác. Đặt lớp nét mới lên lớp phác, hạ độ mờ lớp phác, soi những góc gấp như khuỷu tay, nếp áo, ngón tay. Máy thường bo tròn góc và nối nhầm hai đường gần nhau.
- Vẽ lại tay chỗ cần đậm nhạt. Nét do máy dọn thường đều độ dày. Thêm độ nhấn ở chỗ khuất sáng, chỗ giao nhau, và làm mảnh nét ở chỗ được chiếu sáng.
Với nét mực sạch, nhiều người thấy tự vẽ lại nét trên lớp mới còn nhanh hơn dọn rồi sửa. Hãy thử cả hai trên cùng một bản phác và tính thời gian thật.
Tô nền phẳng tự động: khép vùng và soi khe hở
Tô nền phẳng là đổ một màu cho mỗi vùng kín trước khi vẽ sáng tối. Chức năng tô tự động có AI thường tốt hơn công cụ đổ màu cũ ở chỗ nó đoán được vùng ngay cả khi nét có khe hở nhỏ, và tự gợi ý màu khác nhau cho các vùng cạnh nhau để bạn dễ phân biệt. Màu gợi ý đó gần như luôn phải đổi lại theo bảng màu của bạn; coi nó như mã phân vùng chứ không phải màu tranh.
Lỗi hay gặp nhất là khe hở trắng ở mép nét, vì vùng tô dừng hơi sớm trước đường viền. Khi đặt lớp nét lên trên thì không thấy, nhưng đến lúc bạn cắt lớp đổ bóng theo lớp màu nền, bóng cũng hở theo, để lại những đường viền trắng mảnh rất khó chịu. Cách kiểm là tạm đặt một lớp màu tương phản mạnh, như đỏ tươi, bên dưới lớp màu nền và tắt lớp nét: khe hở hiện ra rõ ràng.
Lỗi thứ hai là tràn màu qua chỗ nét không khép, ví dụ tóc và nền chung một màu vì đường viền tóc có một khoảng hở. Sửa bằng cách khép nét trên lớp nét rồi tô lại vùng đó, hoặc tô tay bằng cọ cứng. Với những vùng rất nhỏ như khuy áo, mắt, móng tay, tô tay thường nhanh hơn chờ máy đoán.
Chọn vùng thông minh và phóng to ảnh: soi ở đâu
Chọn vùng thông minh hụt ở mép mềm. Chức năng tự chọn một người hay một vật làm tốt với vật có mép rõ trên nền tương phản. Với tóc bay, lông thú, vải voan, mép mờ do chuyển động, vùng chọn thường cắt cụt hoặc lẫn nền. Sau khi chọn, xem vùng chọn trên nền đen và nền trắng, sửa mép bằng cọ mềm trên mặt nạ.
Dùng vùng chọn để tách lớp, không để cắt bỏ. Chọn xong thì chép sang lớp mới hoặc gắn mặt nạ, đừng xoá phần còn lại. Khi phát hiện vùng chọn hụt, bạn còn đường lui.
Phóng ảnh bằng AI tự bịa chi tiết. Khi phóng một bức nhỏ lên khổ in, công cụ phóng có AI làm mịn nét và thêm chi tiết để ảnh không nhoè. Chi tiết thêm vào đó có thể là vân da lạ, sợi tóc sai hướng, hoa văn vải không có trong bản gốc, và làm mất vân cọ của bạn. Soi từng vùng ở cỡ thật trước khi in.
Tốt nhất là vẽ đủ lớn từ đầu. Nếu biết trước bức tranh sẽ in, mở canvas theo khổ in. Phóng ảnh chỉ nên là phương án cứu, không phải quy trình chính.
Khi nào thì thành "vẽ hộ"
Bài tập ở lớp và bài nộp chấm. Mục đích của bài tập là rèn kỹ năng. Dùng AI làm thay phần mà bài tập muốn rèn, ví dụ dọn nét trong bài tập luyện nét, là vẽ hộ dù không ai khác ngồi vẽ. Hỏi giáo viên trước về những công cụ được phép.
Cuộc thi. Mỗi cuộc thi có quy chế riêng, ngày càng nhiều nơi ghi rõ việc dùng AI. Không có quy định thì hỏi ban tổ chức bằng văn bản. Đừng tự diễn giải theo hướng có lợi cho mình.
Tranh đặt vẽ. Khách trả tiền cho tay nghề và cách nhìn của bạn. Giao một bức mà phần lớn quyết định hình ảnh do máy đưa ra, không báo trước, là sai với điều hai bên đã hiểu. Nếu định dùng AI ở khâu nào ảnh hưởng tới hình, nói trước và ghi vào thoả thuận.
Tranh đăng chia sẻ cá nhân. Không có ai chấm, nhưng người xem vẫn tin rằng bạn vẽ. Một dòng ghi chú về phần dùng AI giữ được lòng tin đó; cách viết ghi chú có bài riêng ở danh mục sáng tác cùng AI.
Một quy trình mẫu có AI ở khâu kỹ thuật
Ví dụ giả định dưới đây là quy trình của một người vẽ minh hoạ tranh đơn cho bài báo. AI chỉ xuất hiện ở các khâu thao tác, các quyết định hình ảnh vẫn do người vẽ.
- Ý tưởng và bố cục: phác ba phương án cỡ nhỏ bằng tay. Có thể hỏi chatbot để phản biện bố cục, nhưng không để nó tạo ảnh bố cục.
- Ảnh tham khảo: tự chụp hoặc dùng ảnh có giấy phép rõ ràng. Nếu cần hình dung ánh sáng của một cảnh khó chụp, có thể xem ảnh AI làm tham khảo, không dùng làm nền.
- Bản phác chi tiết: vẽ tay hoàn toàn.
- Dọn nét: dùng AI dọn nét ở các vùng nét dài, sau đó vẽ lại tay những góc gấp và chỗ cần nét đậm nhạt.
- Tô nền phẳng: dùng chức năng tô tự động, rồi kiểm khe hở và đổi màu theo bảng màu đã chọn.
- Sáng tối, chi tiết, hoàn thiện: vẽ tay.
- Ghi chú: lưu một dòng mô tả khâu nào dùng AI để dùng khi giao khách hoặc đăng.
Với quy trình này, AI tiết kiệm được khá nhiều thời gian ở hai khâu tẻ nhạt nhất, còn những khâu làm nên chất riêng của bạn vẫn nguyên vẹn.
Những rủi ro ít người để ý khi dùng AI trong ứng dụng vẽ
Ngoài chuyện đạo đức, có vài rủi ro thực tế nên biết trước khi bật mọi chức năng AI.
- Tranh có thể được gửi lên máy chủ. Một số chức năng AI xử lý trên máy của bạn, một số gửi ảnh lên máy chủ của hãng. Với tranh đặt vẽ chưa công bố, đọc điều khoản và hỏi ý khách trước.
- Thẩm mỹ bị kéo về điểm chung. Màu tự động và nền tự động có xu hướng giống nhau giữa rất nhiều người dùng. Dùng nhiều, tranh của bạn dần mất dấu riêng.
- Chi tiết lạ lọt qua. Ngón tay thừa, cửa sổ không thẳng hàng, chữ vô nghĩa trên biển hiệu nền. Phải soi từng vùng ở cỡ phóng to.
- Kỹ năng bị bỏ quên. Không tự dọn nét trong nhiều tháng thì tay nét sẽ kém đi. Thỉnh thoảng làm một bức không dùng chức năng nào để giữ tay.
- Phụ thuộc vào một ứng dụng. Chức năng có thể thay đổi, thu phí hoặc biến mất sau một bản cập nhật. Quy trình của bạn không nên sụp đổ khi điều đó xảy ra.
Nguyên tắc chung: bật một chức năng AI vì nó giải quyết đúng một việc cụ thể bạn đang mất thời gian, không phải vì nó mới và có sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Dùng AI dọn nét phác thì bức tranh có còn là của mình không?
Phần lớn người vẽ coi là vẫn của mình, vì mọi quyết định về hình đã có trong bản phác của bạn, máy chỉ làm gọn đường nét. Vẫn nên ghi chú khi đăng hoặc giao khách, và vẽ lại tay những chỗ máy làm mất nét đậm nhạt.
Vì sao dọn nét bằng AI xong thì nét bị đều và cứng?
Chức năng dọn nét thường cho ra nét gần như cùng độ dày và bo tròn các góc gấp. Đó là giới hạn chung. Sau khi dọn, vẽ lại tay những chỗ cần nhấn đậm, làm mảnh nét ở vùng sáng và sửa các góc như khuỷu tay, nếp áo.
Tô nền phẳng tự động bị viền trắng ở mép nét thì sửa thế nào?
Đặt tạm một lớp màu tương phản mạnh bên dưới lớp màu nền và tắt lớp nét để thấy khe hở. Mở rộng vùng tô vài điểm ảnh nếu ứng dụng có tuỳ chọn đó, hoặc dùng cọ cứng tô tay lấp các khe trước khi vẽ bóng.
Học sinh, sinh viên mỹ thuật có nên dùng chức năng AI khi làm bài?
Chỉ khi giáo viên cho phép và ở những khâu không phải là kỹ năng bài tập muốn rèn. Dùng AI làm thay phần cần luyện thì bạn mất chính thứ mình đến lớp để học. Hỏi rõ trước khi nộp.
Chức năng AI trong ứng dụng vẽ có gửi tranh của mình đi đâu không?
Tuỳ chức năng và tuỳ hãng. Một số xử lý ngay trên máy, một số gửi ảnh lên máy chủ. Đọc điều khoản hiện hành và phần cài đặt quyền riêng tư của ứng dụng, đặc biệt trước khi xử lý tranh đặt vẽ chưa công bố.
Phóng to tranh bằng AI để in khổ lớn có ổn không?
Dùng được khi không còn cách nào khác, nhưng phải soi từng vùng ở cỡ thật vì công cụ có thể thêm chi tiết không có trong bản gốc và làm mất vân cọ. Nếu biết trước sẽ in lớn, mở canvas đủ khổ ngay từ đầu.